
Het grootwinkelbedrijf reshuffelt naar en voor de Kleine Man.
Geen graadmeter zo duidelijk, geen sonderingsveld zo ruimhartig en exploitabel, en geen economische proeftuin zo onbarmhartig, als het kleinhandel- en grootwinkelbedrijf. Je kunt er alle mogelijke trendberekeningen verkenningen en voorspellingen op loslaten en je kunt de samenhang van het maatschappelijk geheel met vaste hand erin plannen. Daarom is korte, kleine markteconomie zo mooi. Het was allemaal al lang van te voren te verwachten, maar er is langzamerhand toch wel wat aan de hand, waar we de eerstkomende tien, twintig jaar niet uit en los van kunnen komen. Dat is de reshuffeling, de reorganisatie van de economie.
.
Economische crisis is er niet
Het is dan ook niet erg verstandig om van “economische crisis” te praten. Want die is er niet. Die is er alleen in oorlogstijd, en ook die is er niet.
Over ‘n paar dagen gaan in naburig Duitsland in één klap 1475 filialen van het 82-jarig bestaand detailhandel- en verzendconcern Quelle dicht. De inwoners van het land voelen het als ‘n genadeklap recht in hun gezicht. Veel meer dan bij ons zijn de Duitsers op aankopen bij de verzendhuizen, met de catalogus in de hand aangewezen, en veel vaker nog gaan ze naar de kleine knusse en wat rommelige bazars, franchisenemers, die het Quelle-concern van de ernstig miljardenverlieslijdende mooie, maar tang-achtige weduwe Chickendanz erop na hield.
.
Ook in Nederland
Van 2003 tot 2006 had het concern ook in Nederland ‘n aantal vestigingen. Die liepen niet omdat de verzendformule door de moeilijke postverbindingen niet werkte. Bovendien bleek de Nederlandse smaak totaal anders dan de Duitse in de catalogus te zijn.
Sluiting van de grote warenhuisketens in omliggende landen is voor Nederland exportland veelbetekenend. In ons land proberen warenhuizen en winkelketens haastig en met grote stappen onzacht economisch te reshuffelen. De grote klappen zijn wat beter uitgesmeerd maar ze moeten nog allemaal komen. Overname door Jumbo van de Super de Boer’s is er ‘n voorbeeld van. We gaan met z’n allen minder verdienen, minder produceren en minder consumeren. Er komt ‘n algemene pas op de plaats en voor de buitenwereld, voor ‘t oog, lijkt het, over ‘n paar jaar, alsof alles stilstaat. Alleen ‘t hoogst noodzakelijke wordt gedaan. Dat kan op zich geen kwaad want de algemene onderhoudsstaat is goed.
.
Schedelvorm
Daarmee onderscheidt ons land, komt het met omringende landen de gure economische winter van ‘n jaar of tien wel door, zich van de Balkanlanden waar ‘t sein al vele generaties lang op rood staat en waar men algemeen gewend is aan totaal overheersend nihilisme. Dat zijn de landen waar niets kan en nooit iets zal gebeuren te weten Joegoslavië, Bulgarije Roemenië Albanië en Hongarije. Daar staat men met de fles in de hand ’s morgens om 10 uur in de deuropening aan een stuk door al te zuipen. In Ryeka vallen aanhoudend de brokstukken van de kathedraal. In het buitengebied van Novovinodolski worden de toeristen niet alleen bestolen waar ze bij staan, ze worden aangeblaft en opgegeten door wildgeworden herdershonden. Die landen zullen nooit rijp zijn of worden voor ook maar enige vorm van economie of ordening. De inwoners hebben er de schedelvorm niet voor.

Vanaf 1 november zijn 1275 filialen weg van het 82-jaar oude concern.
Bij ons kan de reshuffeling geen kwaad. De economische ketel draaide al veel en veel te lang op veel te hoge toeren. Dat moest eens fout gaan en iedereen zag het in voelde het aan en verwachtte het stilzwijgend. Een heel andere conomie doet thans alreeds zijn intrede. Dat is niet alleen de economie waar de Nederlanders zo goed in zijn, te weten met zo weinig en klein mogelijke middelen het meest denkbaar grote maximale resultaat te behalen, maar het is ook de economie van de handelstechnische vindingrijkheid. Anders dan op de Balkan zijn er in onze landen mensen die iets nieuws kunnen bedenken. Die hebben ze daar niet. Die hebben ze hier wel. Dat is het verschil. En daarmee alleen, hou je, breng je, de economie weer op dikke sterke staande poten. Al kost het tijd, en vindingrijkheid. Dat is niet alleen geld, dat is pure winst.

Duitsers waren gewend om alles uit de catalogus te bestellen.
.
Koppen rollen bij de banken
De eerste sector waar de koppen gaan rollen en de heilige huisjes gaan sneuvelen is die van de banken. Zij hebben alle vertrouwen verspeeld en dan kun je de hele sector wel sluiten. Grote conomische concerns gaan geen beursgerichte fondsverwervinen en verschuivingen met de banken meer aan maar ze gaan zelf emissies doen en leningen sluiten. Ze sluiten de banken buiten. En als de groten het doen doen ook de kleintjes dat. Het verval van de banken zat er al lang aan te komen. Iedereen merkte het op alle mogelijke manieren. Banken zijn verworden tot installingen waar men verstolen en nog maar half geloken en verdekt doodgewone diefstal pleegt. Daar zitten van hoog tot laag de criminelen die nog net niet diect strafrechtelijk aangepakt kunnen worden. Wie wil er nou nog zaken doen met een bank? Niemand. Iedereen haast zich, rept zich weg en op zich is dat voor de economie zonder remplaçant niet goed. Banken heb je nodig om de algemene en de internationale economie in stand te houden. De sector zal eerst door een uiterst dipe louterend dal moeten gaan. Geheime ingesleten afspraken gewoontes en technieken zullen bij de baken geschrapt moeten worden. Het zal meer op een communistische staat gaan lijken. Het kapitalistisch systeem wordt een beetje de nek om gedraaid, gedurende de eerstkomende vijf tot tien jaar.
.
Onprettig
Vandaag belde er een bank, die even telefonisch enkele zaken met mij wilde doen, die wel belangrijk zijn. Z’n naam noemen wenste de man niet, z’n verzekeringsorganisatie in de alliage kende ik niet, en het minste vertrouwen straalde hij al helemaal niet uit, dus ik zei: “je stuurt ‘t me maar op, en anders kom ik wel even naar je toe. Dat zal niet prettig voor je zijn.” In dat soort tijden en communicaties met de banken zijn we dus al gekomen. Daar moet nog heel wat meer ellende over afgeroepen worden.
.
Tienjarenplan
De tienjarenplannen voor de micro- en de macro economie die in het jaar 2000 werden gemaakt blijken op de millimeter nauwkeurig en op de seconde in de tijd te kloppen. Ik heb er vaak over geschreven, en werd in het begin ook vaak een beetje uitgelachen. Dat neem je, als je er zelf bij aan tafel gezeten hebt.

De markt van de trendsetters, de detaillisten en de grootgrutters, om uiterst alert de economie te sonderen.
Alles bijeen is het geen ongunstig vooruitzicht. Uitwassen uit het nabije verleden, van de bomen die tot in de hemel groeiden, worden nu uitgeroeid met wortel en tak. Een gelijkmatige, maar uiterst diepgaande en ontwortelende reshuffeling komt op gang. We zullen de sonderings thermometers blijven inzetten op de plaats waar het het mooist en het makkelijkst is, de markt van de trendsetters, de detaillisten en de grootgrutters.